İçerik
Hesaplamalı sosyal bilimler, günümüz karmaşık sosyal, ekonomik ve politik sorunlarını anlamak ve çözümlemek için hızla gelişen bir yaklaşımdır. Sunduğu yeni araçlar ve tekniklerle sosyal meselelerin büyük veri setleri üzerinden istatistiksel ve matematiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmesini sağlar. Bu yaklaşım, sosyal olayların daha iyi anlaşılmasını sağlarken politika ve karar alma süreçlerinde bilimsel temelli yaklaşımların benimsenmesine olanak tanır. Sosyal bilimcilerin öngörülerde bulunmasını, davranışları modellemesini ve gelecekteki eğilimleri analiz etmesini sağlayarak daha etkili politika önerileri geliştirme potansiyelini artırır. Sosyal sistemlerin anlaşılması ve iyileştirilmesi için büyük bir potansiyel sunar.
Bu ihtiyaçtan hareketle Toplumsal Yapı Araştırmaları Programı’nın yürüttüğü Lisansüstü Yaz Okulu’nun 2023’deki konusu “Hesaplamalı Sosyal Bilimler” olarak belirlenmiştir. 5-7 Eylül 2023 tarihlerinde İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde lisansüstü düzeyde çalışma yapan öğrencilerin katılacağı 18 saatlik eğitim programında, üç gün boyunca uygulamalı dersler verilecektir.
Son başvuru tarihi: 31 Temmuz 2023
Kapsam
“Hesaplamalı Sosyal Bilimler” konulu yaz okulunda katılımcılara aşağıdaki konular üzerinde yoğunlaşacakları uygulamalı dersler sunulacaktır:
Sosyal Bilimlerde Nicel Verinin Kullanımı
Bu derste, sosyal bilimcilerin toplumsal sorunlar ve insan davranışları hakkındaki önemli soruları yanıtlamak için veri analizinin nasıl kullandığı tarama araştırması ve veri görselleştirme örnekleri üzerinden ele alınacaktır. Ders kapsamında katılımcılar R programını uygulamalı kullanarak veri analizi ve sunumu konusunda deneyim kazanacaklardır.
Sosyal Ağ Analizi
Katılımcılara sosyal ağların temel yapısını, etkileşimlerini ve işleyişini anlamaları için bir çerçeve sunacak derste, sosyal ağ analizinde temel kavramlar olmak üzere; çizge teorisi, ağ modellemesi, ağ çeşitleri, rassal ağ modelleri ve grup analizleri sunulacaktır. Ders kapsamında Pajek programının kullanımı uygulamalı olarak gösterilecektir.
Coğrafi Bilgi Sistemleri
Katılımcıların Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisini, kullanım alanlarını ve temel kavramlarını öğrenecekleri atölyede; veri oluşturma, veri görüntüleme, coğrafi analiz yapma ve haritalama yöntemleri üzerinde durulacaktır. Ders kapsamında ArcGIS programının kullanımı uygulamalı olarak gösterilecektir.
Hesaplamalı Sosyal Bilimlerde Metin Analizi
Hesaplamalı sosyal bilimlerde önemli bileşenlerinden biri olan metin analizi, istatistiksel yöntemlerin birleşimini kullanarak metinlerdeki bilgileri çıkarmayı ve anlamlandırmayı amaçlar. Bu ders kapsamında analiz için kullanılan program ve yazılımlar tanıtılacak ve en temel metin analizi programlarından olan Voyant Tools üzerinden metin analizi uygulamaları yapılacaktır.
İlişkisel Ağ Analizleri
Ağ topolojisi ve ağ analizleri ilgili teorik bilginin yanısıra sosyal bilimlerdeki kullanımında ilişkisel ağ analizlerinin kullanım alanları tanıtılacaktır. Ders kapsamında Cytoscape programı ile pratik bir uygulama gerçekleştirilecektir.
Bibliyometrik Analiz
Bibliyometrik analiz, akademik literatürdeki yayınların ve alıntıların miktarı, dağılımı ve etkisi gibi özelliklerini inceleyen bir araştırma yöntemidir. Bu ders kapsamında, katılımcılara bibliyometrik analiz yöntemi ile belirli bir ülke, kurum veya araştırma programının bilimsel etkinliğini ve etkisini değerlendirmesi uygulamalı olarak gösterilecektir.
Yapay Zekanın Sosyal Analizde Kullanımı
Hızla gelişen yapay zeka teknolojilerinin sosyal analizdeki uygulamalarını ele alacak derste, yapay zekanın temel kavramları, yapay zeka teknolojilerinin sosyal bilimler alanında nasıl bir değişim ve yenilik getirebileceğini mevcut projeler üzerinden tartışılacaktır. Ders kapsamında ayrıca yapay zekanın sosyal bilimlerde kullanımının etik ve sorumluluk boyutları ele alınacaktır.
Kurullar
Düzenleme Kurulu
Prof. Dr. Lütfi Sunar, İstanbul Medeniyet Üniversitesi (Başkan)
Dr. Öğr. Üyesi Muhammed Erkan Karabekmez, İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Arş. Gör. Merve Akkuş Güvendi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Eğitmenler
Prof. Dr. Bekir Gür, Hacettepe Üniversitesi
Prof. Dr. Hasan Güçlü, İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Erkan Karabekmez, İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Ümit Güneş, Yıldız Teknik Üniversitesi
Emirhan Kabataş, PhD(c), Marmara Üniversitesi
Özge Eda Kaya, PhD(c), İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Emine Öztaner, PhD(c), Koç Üniversitesi
Program
Toplumsal Yapı Araştırmaları Lisansüstü Yaz Okulu Programı
“Hesaplamalı Sosyal Bilimler”
5-7 Eylül 2023, İstanbul Medeniyet Üniversitesi
5 Eylül 2023 | 6 Eylül 2023 | 7 Eylül 2023 |
1. Ders: 10:00 - 17:00 Sosyal Bilimlerde Nicel Verinin Kullanımı | 2. Ders: 10:00 - 12:00 Sosyal Ağ Analizi | 5. Ders: 10:00 – 12:00 İlişkisel Ağ Analizleri |
3. Ders: 13:00 – 15:00 Coğrafi Bilgi Sistemleri | 6. Ders: 13:00 – 15:00 Bibliyometrik Analiz | |
4. Ders: 15:15 – 17:15 Hesaplamalı Sosyal Bilimlerde Metin Analizi | 7. Ders: 15:15 – 17:15 Yapay Zekanın Sosyal Analizde Kullanımı |
Ekip
Bekir S. Gür
Seminer Sunucusu
Hasan Güçlü
Seminer Sunucusu
Muhammed Erkan Karabekmez
Seminer Sunucusu
Ümit Güneş
Seminer Sunucusu
Özge Eda Kaya
Seminer Sunucusu
Emirhan Kabataş
Seminer Sunucusu
Emine Öztaner
Seminer Sunucusu